Logo
English
۱۸ تیر ۱۳۹۶

نکات مهم در انتخاب و خرید برنج

دسته بندی : سلامت / مطالب
برنج

برنج یکی از مهم ترین مواد در وعده های غذایی ما ایرانی ها است. می توان گفت بسیاری از خانواده های ایرانی در طول روز حداقل یک وعده برنج میل می کنند. پس به همین علت، باید توجه زیادی به کیفیت برنج داشته باشند.

یکی از مشکلات بیشتر ما در این بازار آشفته ، انتخاب و تشخیص برنج خوب است. با ما در ادامه همراه شوید تا اطلاعات مفیدی را در این زمینه بازگو کنیم …

 

نکات مهم در انتخاب و خرید برنج

برنج ایرانی، در شمار برنج های ممتاز است، اما درجه بندی دارد.

فقط خوب قد کشیدن دانه برنج پس از پخت ملاک مرغوبیت نیست.

دانه برنج هر چه خشک تر و سفت تر باشد بهتر است زیرا با جذب سریع آب هنگام پخت، حجیم تر می شود.

هر چه از تاریخ برداشت آن بیشتر گذشته و بهتر نگهداری شده باشد، بر کیفیت آن افزوده می شود.

دقت کنید کپک زده یا خُرد شده نباشد و بوی نامطبوع کهنگی و ماندگی از آن به مشام نرسد.

دانه برنج نباید خیلی سفید، خیلی زرد، شفاف، دودی یا ترک خورده باشد؛ رنگ بلوری مات و عاج مانند دارد و معمولا باریک و قلمی است، اما طعم و بوی مطبوعش پس از پخت، خیلی مهم تر از باریکی و بلندی آن است.

باید یکدست باشد نه مخلوطی از دانه های چاق و لاغر، زرد و سفید، کوتاه و بلند یا ریز و درشت.

هر چه دانه های شکسته یا در اصطلاح «نیمدانه» بیشتر باشد، کیفیت کمتری دارد (برنج موسوم به نیمدانه بیشتر برای پخت شله زرد، شیربرنج، برخی آش ها، سوپ ها و مانند اینها مناسب است نه پخت چلو و سرو در مهمانی).

یکی از آزمون های سنتی، خرد کردن تعدادی از دانه ها زیر دندان است. اگر بسختی خرد شد، نشانه خشکی بیشتر و کیفیت بهتر آن است.

همیشه می‌گویند برنج کهنه بهتر از برنج نو است برای همین برنج‌های قدیمی گران‌تر از برنج‌های محصول امسال هستند. علت این مساله نیز این است که برنج هم،مانند هردانه دیگری در ابتدا مقداری آب دارد که پس از برداشت و خشک کردن آن، آب درونش تبخیر می‌شود. وقتی دانه برنج خشک، سفت و فشرده باشد هنگام پختن به خود آب جذب می‌کند و حجمش اضافه می‌شود و به اصطلاح ری می‌کند.

از یک پیمانه برنج ری‌دار خوب حدود ۳ پیمانه چلو درمی‌آید. این در حالی است که برنج نمدار ری نمی‌کند. برای همین است که صرف با خرید برنج کهنه است و طبیعتا نتیجه‌ای نیز که از آن حاصل می‌شود، بهتر است. ولی تشخیص دادن این‌که چه برنجی مرغوب است، خودش تخصص می‌خواهد ولی یک اصل کلی می‌گوید برنج اعلای انباری، خشک، باریک، سخت و نیمه بلوری است و زیردندان به آسانی خرد نمی‌شود. پس هنگام خرید برنج چند دانه از آن را زیر دندان له کنید و وقتی این کار با سختی انجام شد، معلوم است که برنج نو نیست.

برای تشخیص عطر و طعم برنج نیز یک مشت کوچک از آن را میان کف دو دست خوب بمالید و روی آن با دهن بدمید ـ یا به اصطلاح «ها»کنید ـ و سپس بو بکشید اگر برنج عطر داشته باشد خودش را نشان می‌دهد. این کار را به روش دیگری نیز می‌توانید انجام دهید یعنی چند دانه از برنج را در دهان ریخته بجوید و مزه آن را بچشید.

بیشتر برنج‌های موجود در بازار دانه‌های شکسته یا به اصطلاح نیمدانه دارند که پس از پخت بر کیفیت برنج اثر می‌گذارند. پس اگر می‌خواهید برنجی یکدست و بدون نیمدانه داشته باشید کمی از آن را در کف دست بریزید و سپس دقت کنید که از میان دانه‌ها چند درصد نیمدانه است. با این آزمایش یکدست بودن برنج (یعنی مخلوط نبودن) را هم می‌توانید معلوم کنید. این نکته مهمی است و یکدستی برنج بسیار اهمیت دارد زیرا مدت پخت هر برنج با نوع دیگر فرق دارد و برنج مخلوط را نمی‌توان خوب از آب درآورد.

پس از خرید برنج نوبت به رعایت نکاتی ظریف برای نگهداری بهتر از آن می‌رسد. یادتان باشد برنج باید در جای خشک انبار شود. گرمای عادی تابستان به برنج صدمه نمی‌زند ولی رطوبت آن را خراب می‌کند پس محل انبار کردن برنج باید دور از هرگونه آب و رطوبت باشد. انواع آفت‌ها ممکن است داخل برنج شوند، از آن تغذیه کنند و درون دانه‌های آن تخم بگذارند.برای جلوگیری از حمله این آفت‌ها می‌توان مقداری نمک کوبیده روی برنج ریخت وآن را زیرو رو کرد تا لایه‌ای از نمک روی دانه‌های برنج را بپوشاند. همچنین می‌توان روی ظرف برنج را با پارچه پوشاند تا هم بخار آب از آن خارج شود و هم آفت تازه‌ای داخل آن نشود.


در ادامه در گفت و گویی با حسین رستگار مدیرکل آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو  به مهمترین سوالات در زمینه خرید برنج پاسخ داده شده است :

 

**آیا در برنج های وارداتی، آلاینده وجود دارد؟

رستگار: تمام برنج های وارداتی که از مسیر قانونی وارد می شوند، مورد نمونه و آزمون قرار می گیرند و اگر نمونه ای از برنج ها دارای مواد آلاینده مانند آرسنیک یا سرم باشند به آنها مجوز توزیع نمی دهیم.
برنج های آلوده یا معدوم شده یا به کشور صادرکننده بازپس فرستاده می شوند و به هیچوجه بدون مجوز سازمان غذا و دارو ، اجازه ورود به بازار را ندارند.
هم اکنون هیچ نمونه ای از برنج های وارداتی مورد تائید نداریم که دارای آرسنیک باشند.


**برنج های وارداتی از مسیر غیرقانونی ، آلوده هستند؟

رستگار : قاچاق دیگر دست ما نیست و گاهی قاچاق برنج انجام می شود و البته ما گاهی از این برنج های قاچاق نمونه برداری می کنیم. نمونه هایی نیز از اینگونه برنج ها به دست ما رسیده که دارای آرسنیک و آلوده بوده است . هر گاه قاچاق برنج مستند شود طبق قانون با آن برخورد شده و اجازه توزیع ندارند.


**آیا برنج های هندی مورد تائید سازمان غذا و دارو و قانونی هستند؟

رستگار : به تعداد زیادی از برنج هایی که از هند و پاکستان وارد کشور می شوند، مجوز ورود داده ایم و مورد تائید هستند . قبلا اینگونه برنج ها با کشتی وارد شده و یک مجوز کلی می گرفتند اما اکنون کل زمین های کشاورزی این برنج ها در کشور مبداء مورد نمونه برداری قرار گرفته و ثبت منبع می شوند . این برنج ها بعد از ورود به کشور نیز مجددا مورد آزمون و نمونه برداری قرار می گیرند و چند سالی هست که به آنها شماره بهداشتی نیز می دهیم.


**چطور برنج مجاز و برنج قاچاق را از هم تشخیص دهیم؟

رستگار: برنج ها حتما باید به صورت گونی دارای پروانه بهداشتی به فروش برسند و مردم با دیدن پروانه بهداشتی به راحتی می توانند از سلامت این برنج ها اطمینان پیدا کرده و آن را خریداری کنند.


**افرادی که به خاطر قیمت برنج، آن را به صورت کیلویی می خرند، چطور برنج مجاز و سالم خریداری کنند؟

رستگار : به علت قیمت برنج ، بسیاری از افراد ترجیح می دهند آن را به صورت کیلویی خریداری کنند که در این روش حتما گونی ها باید جلوی چشم خریدار بوده و در پستو نباشند. مصرف کنندگان و خریداران برنج نیز در صورت خرید برنج به صورت کیلویی حتما باید به پروانه بهداشتی مندرج روی گونی توجه کنند .


**اما احتمال تقلب در گونی ها نیز وجود دارد؛ برای آن چه باید کرد؟

رستگار:نمی توان تقلب در این زمینه را انکار کرد اما معمولا حجم واردات برنج تا آن اندازه زیاد و قیمت برنج های هندی ارزان است که کمتر تقلب در این زمینه رخ خواهد داد. همچنین مردم می توانند برنج را از فروشگاه های معتبر خریداری کنند که احتمال تقلب در آنجاها کمتر است.


**برنج های وارداتی بهتر است یا برنج ایرانی؟

رستگار: کیفیت محصول و میزان پروتئین، رایحه، طعم و پخت برنج ایرانی بهتر از برنج های وارداتی بوده و حتی هضم برنج های ایرانی در دستگاه گوارش راحت تر است. برنج ایرانی بهترین برنج درجه یک دنیا به شمار می رود اما قیمت آن بالاتر است. علت کیفیت برنج ایرانی به عوامل گوناگونی از جمله شرایط محیطی و اقلیمی و نوع گونه آن بستگی داشته و اصلا قابل مقایسه با برنج های وارداتی نیست هرچند که برنج های وارداتی از مسیر قانونی مورد تائید سازمان غذا و دارو است.


سایر مقالات راهنمای خرید را اینجا بخوانید


گردآوری و تالیف : الهام باخدا – تحریریه داتیس

منبع :ایران ویج /  jamejamonline.ir / سلامت نیوز




مطالب مرتبط

Copyright © 2015 Datees. All rights reserved